(Echt)scheiding & omgang

Tegenwoordig kijkt niemand meer vreemd op bij een scheiding: sinds de tweede helft van de twintigste eeuw is het een veelvoorkomende gebeurtenis in het leven  geworden en eenieder kent wel iemand in zijn of haar omgeving die een scheiding doormaakt of doorgemaakt heeft. In elke schoolklas zit wel een kind van gescheiden ouders en soms is het aantal kinderen van gescheiden ouders in een klas aanzienlijk; ook voor kinderen is scheiding een “gewoon” fenomeen geworden in het dagelijkse leven.

Wanneer er sprake is van (echt)scheiding in een gezin is dit voor geen van de betrokken gezinsleden een gemakkelijke periode. Naast het afwikkelen van de ‘zakelijke beslommeringen’ (veel regelwerk) spelen er soms heftige emoties die voor zowel de ouders als de kinderen in het gezin vaak zwaar wegen. Ouders in scheiding zijn meestal, en in eerste instantie, sterk bezig met de eigen perikelen hieromheen. Zij zijn dan druk met zichzelf en met elkaar…

Wat vaak wordt vergeten is dat de periode vóór, tijdens en na de scheiding voor kinderen niet altijd gemakkelijk is en meestal vol onzekerheden. Kinderen zien zich, ongevraagd en soms geheel onverwacht, geconfronteerd met veel veranderingen zodat hun wereldbeeld ingrijpend verandert en daarmee hun gevoel van veiligheid: het fundament van hun bestaan, de gezinssituatie, valt immers weg en kinderen moeten daarmee een nieuwe ordening zien aan te brengen in hun leven. Natuurlijk reageren kinderen hierop. Het is een moeilijke taak die kinderen ineens opgezadeld krijgen, naast de eigen ontwikkelingstaken die in bepaalde leeftijdsfasen ook veel energie vergen. Het gedrag van kinderen kan zelfs ingrijpend veranderen. Dat is voor veel kinderen (en hun ouders) extra moeilijk.

Als gehuwde ouders het besluit nemen om te gaan scheiden gaan zij meestal als eerste naar een scheidingsadvocaat voor advies. Veel ouders weten immers maar weinig van de verstrekkende zakelijke en juridische gevolgen van een huwelijk. Als ouders met elkaar blijven communiceren kunnen zij samen voor één advocaat kiezen, waarmee zij samen gesprekken kunnen voeren zodat zij op dezelfde manier en tegelijkertijd informatie en advies ontvangen. Als het vertrouwen in elkaar als ouders is aangetast door de gebeurtenissen vóór de scheiding (waardoor emoties hoogtij kunnen vieren) raadplegen ouders echter vaak een eigen advocaat, die hun belangen moet vertegenwoordigen. Zo zijn er aan een scheiding dus twee kanten die nauw met elkaar samenhangen: één van de emoties en de relatie en één van de zaken en het recht. Dat maakt scheiden zo ingewikkeld.

Sinds enige tijd zijn ouders van kinderen jonger dan 18 jaar verplicht om bij echtscheiding de zaken rondom de kinderen (de opvoeding en verzorging, de omgang, het gezag) ook wettelijk goed te regelen. Binnen het echtscheidingsconvenant moet een kinderconvenant worden opgemaakt en ondertekend, en door de kinderrechter worden goedgekeurd. Dit kinderconvenant heeft zijn basis in een zogenaamd ouderschapsplan dat is ontstaan uit een zorgmodel, waarbij de ouders, met het invullen ervan, worden gedwongen om goed na te denken over de consequenties van hun beslissingen aangaande de kinderen op een emotioneel moment als het regelen van de echtscheiding zelf.

In tijden waarin emoties soms hoog oplopen is het niet altijd gemakkelijk om ex-partnerproblemen niet van invloed te laten zijn op het uitoefenen van het gezamenlijke ouderschap. Ouders moeten leren om, los van het partnerschap, met elkaar samen te werken en dat is voor veel ouders, met name als de scheiding nog “vers” is, geen sinecure. Soms is het nodig dat de ouders nog afscheid nemen als partners zodat het rouwproces goed doorlopen kan worden. Als ouders in staat zijn om hun emoties te verwerken, feitelijkheden te accepteren en toekomstgericht te kijken kunnen zij hun kinderen centraal stellen en “zakelijk” hun afspraken maken over het ouderschap. Het is dan ook prettig te weten dat er voor het meedenken bij het invullen van de zorgtaken en het opstellen van een ouderschapsplan professionele hulpverlening kan worden ingeschakeld.  Bij All in the family kunnen ouders samen met de psycholoog-echtscheidingsbemiddelaar alle voor de kinderen belangrijke aspecten behorend bij deze fase van de echtscheiding vertrouwelijk bespreken, onverwerkte emoties afwikkelen en afspraken maken voor de toekomst waarbij zij het belang van hun kinderen laten prevaleren.